Health

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က လူေတြ အႀကိဳက္စားေနၾကတဲ့ အကင္ေတြကို ဘာအသားေတြနဲ႔လုပ္ထားလဲ…

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က လူေတြ အႀကိဳက္စားေနၾကတဲ့ အကင္ေတြကို ဘာအသားေတြနဲ႔လုပ္ထားလဲ…

အမည္တပ္မရေသာ အသားစုံသံသရာ ၾကည့္ျမင္တိုင္ ကမ္းနားဟု ဆိုလိုက္လွ်င္ ညေစ်းႏွင့္ ငါးေစ်းကို ေျပးျမင္မိ ၾကေပလိမ့္မည္။ ထိုမွ်သာမကပါ ႂကြက္မုဆိုးတို႔ စံရာလည္း ျဖစ္ေနတတ္ေသးသည္။ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ စည္ပင္သာယာေရး ေကာ္မတီမွ ေန႔စားႂကြက္မုဆိုးတစ္ဦး ျဖစ္ေသာ အသက္ ၃၀ အ႐ြယ္ ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္၏ စားက်က္သည္ ၾကည့္ျမင္တိုင္ပင္ ျဖစ္သည္ …။

ဇူလိုင္မိုးထုအၾကား ညဥ့္နက္နက္တြင္ ၾကည့္ျမင္တိုင္ စံျပေစ်းအတြင္းမွ စားႂကြင္းစားက်န္၊ ကုန္ႂကြင္းကုန္က်န္ မ်ားကို စားသုံးကာ ဝဖီးေနေသာ ေျမႂကြက္ႀကီးမ်ားအား လိုက္လံ ႐ွာေဖြေနသူမ်ား ခပ္ဖြဲဖြဲ ႐ွိေနၾကသည္။

“ဒါေတာင္မိုးတြင္းမို႔လို႔ ႂကြက္ထိုးတဲ့လူ နည္းတာ။ ေႏြရာသီဆို ဒီထက္မ်ားတယ္” ဟု ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္က ဆိုသည္။ ညဥ့္နက္နက္ အေမွာင္ထုအၾကား ႂကြက္ဖမ္းထြက္သူမ်ားတြင္ ၎ကဲ့သို႔ စည္ပင္သာယာ ေန႔စား အလုပ္သမားမ်ား ပါသကဲ့သို႔ အျခား ႂကြက္မုဆိုးမ်ားလည္း ပါဝင္သည္။

စည္ပင္သာယာက ခန္႔အပ္ထားေသာ ႂကြက္ဖမ္းသမားမ်ားမွာ ႂကြက္ေကာင္ေရ မည္မွ်ဖမ္းမိေၾကာင္း သက္ေသအျဖစ္ ဌာနသို႔ ႂကြက္အၿမီးမ်ားသာ တင္ျပရရာ ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္အတြက္ ႂကြက္ခႏၶာကိုယ္မ်ားကို ျပင္ပသို႔ ေရာင္းခ်ေငြ႐ွာႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ သူဖမ္းေသာ အေကာင္မ်ားမွာ ေျမႂကြက္မ်ား တင္မကပါ။

ဖား၊ ငါး႐ွဥ့္၊ ေႁမြ စသည့္ သတၱဝါ ေပါင္းစုံမွ ရရာအသားမ်ားကိုလည္း ဖမ္းဆီး တတ္ေသးေၾကာင္း ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္က ဆိုသည္။ ထိုသို႔ေသာ အေကာင္မ်ားတြင္လည္း ေစ်းကြက္႐ွိသည္။ အဝယ္ဒိုင္႐ွိသည္ …။

ႂကြက္ကား ယမကာႏွင့္ လိုက္ဖက္ ညီလွစြာေသာ အျမည္းအျဖစ္ သီးသန္႔ေစ်းကြက္ ႐ွိသည္။ ဥပမာအားျဖင့္ သဃၤန္းကြၽန္း ၿမိဳ႕နယ္ ေလးေထာင့္ကန္မွ ႂကြက္ဒိုင္။ ထိုအခါ အျခားအမယ္ စုံလွစြာေသာ အသားမ်ား၊ အေကာင္ပေလာင္ မ်ားကား အဘယ္သို႔ ျမန္းေနသနည္း။

ယင္း သတၱဝါမ်ိဳးစုံတို႔အား ေငြေၾကးအျဖစ္ ေျပာင္းလဲေပးမည့္ ေနရာအခ်ိဳ႕ ႐ွိေလသည္။ အင္းစိန္ ဘိုကုန္းရပ္ကြက္႐ွိ လမ္းၾကားငယ္တစ္ခုမွ ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ငန္းဟု ေခါင္းစဥ္တပ္ထားေသာ အေဆာက္အအုံ တစ္ခုမွာ ယင္းသို႔ေသာ ေနရာမ်ားအနက္ ထင္႐ွားေသာ ဌာေနတစ္ခုျဖစ္သည္။

ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ငန္းဟု တပ္ထားေသာ ဆိုင္းဘုတ္ေအာက္တြင္ ႐ွိသည့္ ထိုအေဆာက္အအုံမွာ လာသမွ် အသားမ်ိဳးစုံကို ပိႆာခ်ိန္ျဖင့္ ဝယ္ယူလက္ခံရာ ဒိုင္တစ္ခုလည္း ျဖစ္သည္။

ေဖ်ာ္ရည္လုပ္ငန္းဟု ေခါင္းစဥ္ တပ္ထားေသာ္လည္း တစ္ခ်ိန္က ေဖ်ာ္ရည္အတု ေပါင္းစုံျပဳလုပ္ရာ လုပ္ငန္းတစ္ခုျဖစ္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ အသားစိမ္းဝယ္သည့္ဒိုင္ တစ္ခု ျဖစ္ေနသည္ဟု အဆိုပါရပ္ကြက္တြင္ ႏွစ္ေပါင္း သုံးဆယ္ၾကာ ေနထိုင္ခဲ့သူ မီးရထားဝန္ထမ္းေဟာင္း ဦးေက်ာ္လြင္က ေျပာျပသည္။

အေကာင္မ်ိဳးစုံ၊ အသားမ်ိဳးစုံဆိုရာတြင္ ႂကြက္ ၊ ေႁမြ ၊ ဖားတို႔မွအစ ပုတ္သင္ညိဳ၊ ကင္းလိပ္ေခ်ာ၊ ေၾကာင္၊ ေခြး အပါအဝင္ မည္သည့္အသားမဆို အေကာင္အမ်ိဳးအစား အလိုက္ ပိႆာခ်ိန္ျဖင့္ ဝယ္ယူေၾကာင္း ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္က ႐ွင္းျပသည္။

“ဖားကေတာ့ စားလို႔ရတဲ့ဖားဆို တျခားေရာင္းတာေပါ့။ စားမရတဲ့ ဖားခုံညင္းလို၊ ဖားပ်ံလိုေတြက် သူ႕ဆီပဲ သြင္းၾကတာ။ ေရေႁမြတို႔ တျခား အေကာင္ပေလာင္ေတြလည္း ဒီလိုပါပဲ” ဟု ၎ကဆိုသည္။

လမ္းေဘးတြင္ အတိုအစ လိုက္ေကာက္သည့္ ကေလးငယ္မ်ားလည္း လမ္းေဘးတြင္ တိရစၧာန္အေသေကာင္မ်ား ေတြ႕လွ်င္ ေကာက္လာၾကၿပီး အဆိုပါေနရာတြင္ လာေရာက္ ေရာင္းခ်တတ္ၾကသည္ဟု အဆိုပါ ရပ္ကြက္အတြင္းမွ သိရသည္။

အခ်ိဳ႕ကေလးမ်ား ဆိုလ်င္ လမ္းေဘးမွ ပုတ္သင္ညိဳအေသမ်ား၊ ကင္းလိပ္ေခ်ာ အေသမ်ား၊ ႂကြက္ေသမ်ားကို ပလတ္စတစ္ျဖင့္ ထုပ္ယူလာသည္မ်ား ကိုလည္း ေတြ႕ရေလ့႐ွိေၾကာင္း ဦးေက်ာ္လြင္က ဆိုသည္။

ႂကြက္သီးသန္႔ မုဆိုးမ်ားကမူ ေစ်းေကာင္းရေသာ ေလးေထာင့္ကန္ ႂကြက္ဒိုင္တြင္ သြားေရာင္းတတ္ ၾကေသာ္လည္း အင္းစိန္ဘိုကုန္း ရပ္ကြက္မွ ဒိုင္မွာ အမယ္စုံ အသားမ်ား သြင္းလိုသူတို႔အတြက္ ပိုက္ဆံ႐ွာရာ ျဖစ္သည္။

“ကြၽန္ေတာ္တို႔က်ေတာ့ ေနတာက ေ႐ႊျပည္သာဆိုေတာ့ လမ္းသင့္တဲ့ ဒီအင္းစိန္က အသားစုံဒိုင္မွာပဲ လာသြင္းလိုက္တာ၊ ေစ်းေတာ့ နည္းတာေပါ့” ဟု ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္က ဆိုသည္။

ယင္းဒိုင္မွေပးေသာ ႂကြက္ေစ်းမွာ နည္းပါးေသာ္လည္း ႂကြက္အပါအဝင္ႏွင့္ သူ၏သားျဖစ္သူ ႐ွာလာသည့္ အျခား တိရစၧာန္မ်ိဳးစုံကိုပါ သြင္းႏိုင္သျဖင့္ အဆင္ ေျပေၾကာင္းလည္း သူကဆိုသည္။

အဆိုပါအသားဒိုင္တြင္ ဒိုင္ခ်ဳပ္ဟု ထင္ရေသာ ေငြကိုင္သူတစ္ဦးႏွင့္ လာပို႔ေသာ သတၱဝါမ်ားကို အေရခြံဆုတ္ျခင္း၊ အေမြးႏုတ္ ျခင္း၊ အ႐ိုးထုတ္ျခင္းႏွင့္ အသားတုံးအျဖစ္ ခုတ္ေပးရသည့္ အလုပ္သမားအမ်ိဳးသား ေျခာက္ဦးခန္႔႐ွိေနတတ္သည္။

“လာသြင္းသမွ် တိရစၧာန္ေတြကို အေရခြံဆုတ္ၿပီး အသားတုံးေလးေတြ ျဖစ္ေအာင္ ခုတ္ေပးရတယ္” ဟု သႀကၤန္ရက္အတြင္း အလုပ္သမား ႐ွားပါးစဥ္က ထိုေနရာတြင္ ေခတၱဝင္ေရာက္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးသူ ဘိုကုန္းရပ္ကြက္ေန ကိုေဇာ္တူးက သူ႕အေတြ႕အၾကဳံကို ႐ွင္းျပသည္။

တစ္ခါတစ္ခါ ျမင္းသားဟုဆိုသည့္ အသားတုံးႀကီးမ်ား လာေရာင္းသူမ်ား ႐ွိသည္ကို ေတြ႕ရေၾကာင္း ၎က ျဖည့္စြက္သည္။ အသားမ်ားကို မည္သည့္ေနရာတြင္ မည္သို႔ အသုံးျပဳေနသည္ဟု ၎တို႔ ေရေရရာရာ မသိခဲ့ရ။

“ငါးခူေမြးျမဴေရးအတြက္ အစာလို႔ေတာ့ ေျပာတယ္” ဟု ကိုေဇာ္တူးက ဆိုသည္။ သူတို႔ ခုတ္ထစ္ၿပီးသား အသားတုံးမ်ားကို ေရခဲပုံးမ်ားအတြင္း စနစ္တက် ထည့္ၿပီးေနာက္ အေအးခန္းကားတစ္စီးက ႏွစ္ရက္တစ္ခါ လာသယ္ယူသြားတတ္ေၾကာင္း ရပ္ကြက္အတြင္းမွ သိရသည္။

ယင္းဒိုင္မွ တစ္ဆင့္ထုတ္လုပ္လိုက္ေသာ ႂကြက္၊ ေႁမြ ၊ ဖားတို႔မွအစ ပုတ္သင္ညိဳ၊ ကင္းလိပ္ေခ်ာ၊ ေၾကာင္၊ ေခြး စသည့္ ရရာ အသားတုံးအစုံမ်ားသည္ မည္သည့္လုပ္ငန္း၊ မည္သည့္ေနရာတြင္ ကုန္ေခ်ာအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းၾကသနည္း။

အင္းစိန္ဘိုကုန္းတြင္ ဖြင့္လွစ္ထားသည့္ အသားစုံဒိုင္ႏွင့္ ဆက္ႏႊယ္ေနသူမွာ တစ္ခ်ိန္တစ္ခါက ေဖ်ာ္ရည္တု၊ အရက္တု လုပ္ငန္းေစ်းကြက္တြင္ ဘုရင္တစ္ဆူျဖစ္ခဲ့ၿပီး ယခုအခါ အသင့္စား ငါးအူေခ်ာင္းႏွင့္ ကိုရီးယားအကင္မ်ိဳးစုံ ေလာကတြင္ ေနရာယူေနသူတစ္ဦး ျဖစ္ေၾကာင္း လသာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း႐ွိ အမည္မေဖာ္လိုသူ စီးပြားေရး လုပ္ငန္း႐ွင္တစ္ဦးက ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆို သည္ …။

သူ႕အဆိုအရ အသင့္စား အကင္ လုပ္ငန္းမ်ား ေခတ္စားလာၿပီးေနာက္ပိုင္း ယင္းလုပ္ငန္း႐ွင္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွ ကြၽမ္းက်င္သူ အခ်ိဳ႕ငွားရမ္းကာ ျပည္တြင္းတြင္ ထုတ္လာျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါလုပ္ငန္း႐ွင္သည္ လသာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း႐ွိ အေဆာက္အအုံတစ္ခုတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသား ကြၽမ္းက်င္သူႏွစ္ဦး၊ အမ်ိဳးသမီး အလုပ္သမားငယ္ ၁၀ ဦးေက်ာ္ တို႔ႏွင့္အတူ ဝက္အူေခ်ာင္း၊ ၾကက္အူေခ်ာင္း၊ ငါးအူေခ်ာင္းႏွင့္ ကိုရီးယားအကင္ထိုး တံဆိပ္မ်ိဳးစုံကို ထုတ္လုပ္ေနသူ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ေစ်းကြက္အတြင္းမွ စုံစမ္း သိ႐ွိရသည္။

လသာၿမိဳ႕နယ္႐ွိ အဆိုပါလုပ္ငန္းတြင္ လုပ္ကိုင္ခဲ့ဖူးသူ မ်ားအနက္ အသက္ ၂၁ ႏွစ္ အ႐ြယ္ မျဖဴေလးသည္လည္း တစ္ဦးအပါအဝင္ ျဖစ္သည္။ “ညီမတို႔က ကားနဲ႔ သယ္လာတဲ့ အသားေတြကို စက္နဲ႔ ႀကိတ္ေပးရတာ။ က်န္တာကိုေတာ့ တ႐ုတ္ႏွစ္ေယာက္နဲ႔ အစ္ကိုႀကီးသုံးေယာက္ပဲ ကိုင္တယ္။ ညီမတို႔က အသားႀကိတ္တဲ့အထိပဲ သိတယ္” ဟု မျဖဴေလးက ျပန္လည္ေျပာျပသည္။

လစာအေတာ္အသင့္ ေကာင္းေသာ္လည္း အလုံပိတ္ထားေသာ အေဆာက္အအုံ အတြင္း အသားေပါင္းစုံ၏ ညႇီနံ႔မ်ားေၾကာင့္ ရင္က်ပ္ေရာဂါ ျဖစ္လာသည့္အတြက္ မျဖဴေလးမွာ ယခုအခါ သိမ္ႀကီးေစ်း႐ွိ အထည္ဆိုင္တစ္ခုတြင္ ေျပာင္းလဲ လုပ္ကိုင္ေနရသည္။

“အသားတုံးေတြက အင္းစိန္က သူေဌးရဲ႕ ဆိုင္ခြဲကေန သယ္လာတာလို႔ေတာ့ သိတယ္။ သူေဌးက သားသတ္႐ုံေတြက ပိုတဲ့အသားေတြ ေလလံဆြဲတာလို႔ ေျပာသံ ၾကားတယ္။ ဒါေပမဲ့ အသားတုံးေတြက ေတာ္ေတာ္ေကာင္းေကာင္း ေတြလည္း ပါတယ္” ဟု အသားတုံးမ်ား လာရာလမ္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မျဖဴေလးက သိသမွ် ျပန္လည္မွ်ေဝသည္။

ေစ်းကြက္အတြင္း ေရာင္းခ်ေနသည့္ အသင့္ကင္စားႏိုင္ေသာ အသားတုံးမ်ား တြင္ ၾကက္၊ ဝက္၊ ငါး စသည္ျဖင့္ အမည္ အမ်ိဳးမ်ိဳး႐ွိသည္။ အသားတုံးမ်ားအတြင္းတြင္ ယင္းအမည္အတိုင္း အသားမ်ား ပါပါ၏ေလာ။

ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္တို႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေတာ္ အတြင္း႐ွိ ေျမာင္းမ်ား၊ လမ္းေဘးမ်ား၊ ေစ်းမ်ားအတြင္းမွ ဖမ္းဆီးကာ စတင္လည္ ပတ္လာေသာ အသားစုံစက္ဝန္းသည္ စားသုံးသူမ်ား ေန႔စဥ္ စားသုံးေနေသာ အသားတုံး မ်ားတြင္ အဆုံးသတ္ေနသေလာ။ အသားတုံးစက္ဝန္း မည္သို႔လည္ ပတ္ေနသည္ကို ေစ့ေစ့ငုငု မသိ႐ွိဘဲ စားသုံးေနၾကသူ အမ်ားအျပား႐ွိသည္။

အလုံၿမိဳ႕နယ္ ဆင္မင္းေစ်းအနီးတြင္ ေနထိုင္သည့္ အသက္ ၃၂ ႏွစ္အ႐ြယ္ အိမ္႐ွင္မ မသၪၨာဦးက “ကိုယ္တိုင္လည္း မၾကာခဏ ဝယ္စားျဖစ္တယ္။ အိမ္က ကေလးေတြကလည္း ႀကိဳက္တယ္” ဟု ဆိုေလသည္။ အသားတုံးအမည္တပ္ အသင့္စား အသားတုံးမ်ားအတြင္း႐ွိ အသားမ်ားမွာ မည္သို႔အသားဓာတ္၊ အာဟာရဓာတ္၊ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး၊ က်င့္ဝတ္မဲ့စီးပြားေရး သမား၏ လက္စြမ္းျပမႈမ်ား ပါဝင္ေနသနည္း။

FDA ဟု အတိုေကာက္ေခၚေသာ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး အဖြဲ႕အေနႏွင့္မူ အစားအေသာက္မ်ား တင္သြင္းခြင့္၊ ထုတ္လုပ္ခြင့္ လာေရာက္ ေလွ်ာက္ထားမႈမ်ားကို ပါဝင္ပစၥည္း ေသခ်ာစြာ စစ္ေဆးၿပီးမွ ေထာက္ခံေလ့႐ွိေၾကာင္း ယင္းဌာနမွ ေဒါက္တာထြန္းေဇာ္က ႐ွင္းျပသည္။

“လူထုအတြက္ အႏၲရာယ္႐ွိတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို ခိုးထုတ္ၿပီး ေစ်းကြက္ထဲ ျပန္႔ေနတယ္ဆိုရင္လည္း သတင္းရတာနဲ႔ စိစစ္ၿပီး သိမ္းဆည္း အေရးယူေလ့ ႐ွိပါတယ္။

ဒါက စားသုံးသူေဘးအႏၲရာယ္ ကင္း႐ွင္းေရးအပိုင္းပါ” ဟု ၎ကဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ‘ဘာမွန္းမသိေသာ’ အသားမ်ား ပါဝင္ေနေသာကိစၥမွာ FDA တြင္ တာဝန္မ႐ွိဘဲ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ကုသေရး ဦးစီးဌာန၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဒါက္တာထြန္းေဇာ္က ႐ွင္းျပသည္။ “လုပ္ပိုင္ခြင့္ မ႐ွိေသးတဲ့အတြက္ ကြၽန္ေတာ္တို႔မွာ သားငါးအေရာအေႏွာ ေတြကို စိစစ္ဖို႔ လူ၊ ကြၽမ္းက်င္မႈ၊ နည္းပညာ၊ စက္ပစၥည္းေတြ မ႐ွိတာလည္း ပါပါတယ္” ဟု သူက ေျပာဆိုသည္။

တစ္ခ်ိန္က ပုလိပ္ေရာဂါတည္း ဟူေသာ ကပ္ဆိုးႀကီးျဖင့္ ကမ႓ာကို ကိုင္လႈပ္ခဲ့သည့္ ႂကြက္တို႔၏ အသားမ်ား၊ ျမန္မာတို႔ ေ႐ွာင္ၾကဥ္ေလ့႐ွိသည့္ ဖားခုံညႇင္း၊ ဖားပ်ံမ်ား၊ ကင္းလိပ္ေခ်ာ၊ ပုတ္သင္ညိဳ၊ ေႁမြတို႔အျပင္ အျခားအမည္မသိ အသားေပါင္းစုံတို႔ကား ကိုသိန္းမ်ိဳးခိုင္တို႔လို ႂကြက္မုဆိုးမ်ား ထံမွ အဆိုပါ အသားစုံဒိုင္သို႔ ေရာက္ၾကရသည္။

ဘိုကုန္းအသားစုံဒိုင္မွ ဝယ္ယူခုတ္ထြင္ တုံးယူၿပီးေသာ အသားတစ္မ်ားသည္ မည္သည့္ေနရာသို႔ သြားၾကသနည္း။

ငါးခူေမြးျမဴေရး ဆိုေသာ ေနရာသို႔ အမွန္တကယ္ ေရာက္႐ွိသည္လား။ မျဖဴေလးတို႔ ညႇီနံ႔တေထာင္းေထာင္းျဖင့္ ႀကိတ္ေပးရေသာ သားသတ္႐ုံမွ ေလလံ ဆြဲလာသည္ ဆိုသည့္ အသားတုံးမ်ားကေရာ အမွန္တကယ္ပင္ သားသတ္႐ုံမ်ားမွ လာေလသည္လား။ အသားစုံ သံသရာစက္ဝန္း အတြက္ ေမးခြန္းမ်ားက ထပ္ေနသည္။

“ကြၽန္ေတာ္သိထား တာကေတာ့ အင္းစိန္ဘိုကုန္းက အသားဒိုင္ေရာ၊ လသာမွာ အကင္ထိုးလုပ္တဲ့ အဲဒီလုပ္ငန္းပါ ပိုင္႐ွင္ကေတာ့ တစ္ေယာက္တည္းပါပဲ” ဟု လသာၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း႐ွိ အမည္မေဖာ္ လိုသူ စီးပြားေရးလုပ္ငန္း႐ွင္ ကေတာ့ အတိအက် ဆိုေလသည္။

ခက္ေဇာ္